Lethe

Bir müzik, bir şiir, bir efsane…
Müzikle başlayalım. İnsanı yogaya meylettiren, Dark Tranquility’nin Lethe’sinin piano coverı. Buyurun, kenardan köşeden eşlik etsin.

Efsanenin özeti şöyle: Yunan Mitolojisi’nde yeraltı dünyasında akan nehirlerden biri olarak tabir edilirdi Lethe Nehri. Bu nehrin suyundan içenler, dünyada yaşamış oldukları geçmiş hayatlarına dair her şeyi unuturlardı.

b

Bu konuda araştırma yaparken gözüme birçok şarkı, şiir, karalamalar, sanat eserleri çıktı. Bunlardan biri Charles Baudelaire’in Le Lethe’si. Pek fazla çeviri seçeneğim olmadığından bulduğum tek çeviriyi içime sinmese de sizle paylaşıyorum.

LETHE**
Göğsüme gel, sen acıma bilmez, sağır can,
Tapılası kaplan, aldırışsız ifrit, gel;
Gönül ister ki titrek ellerim şu tel tel,
Derin yelenin içine dalsın bir zaman.

Senin rayihanla dolu eteklerine
Acılı başım gömülüp kalsın isterim,
Yok olup giden sevgimin koklasam derim
Tatlı küf kokusunu derinden derine.

Ölümden daha tatlı bir uykuya varsam!
Uyuyuversem benim neyime yaşamak
Yüreğim titremeden, bakır gibi parlak,
Pürüzsüz tenini öpüşlerimle sarsam.

Dingin hıçkırıklarımı boğup yutacak
Tek yer senin kucağının uçurumudur;
Ağzında hep o yaman unutuş durur
Ve öpüşlerinden Lethe boşanır ancak.

Yazgıma, ki bütün zevkim oldu şimdiden,
Boyun eğeceğim sonuna dek saygılı;
Uysal kurban, işlenmemiş suçtan yargılı,
İşkencesi coşkusuyla daha artan ben.

Kurtulurum elbet çektiğim bu azaptan,
Nepentesler*, baldıranlar emerek bütün
O güzelim uçlarından dimdik göğsünün,
Ki altında yürek olmadı hiçbir zaman.

Türkçesi: Sait Maden

*Nepentes: Eski Yunan’da üzüntüye, karasevdaya iyi geldiğine inanılan bir ilaç.

** İngilizcesine güvenenler için İngilizce çevirisi daha iyi diyebilirim. İngilizce metin:

LETHE
Come to my heart, cruel, insensible one,
Adored tiger, monster with the indolent air;
I would for a long time plunge my trembling fingers
Into the heavy tresses of your hair;

And in your garments that exhale your perfume
I would bury my aching head,
And breathe, like a withered flower,
The sweet, stale reek of my love that is dead.

I want to sleep! sleep rather than live!
And in a slumber, dubious as the tomb’s,
I would lavish my kisses without remorse
Upon the burnished copper of your limbs.

To swallow my abated sobs
Nothing equals your bed’s abyss;
Forgetfulness dwells in your mouth,
And Lethe flows from your kiss.

My destiny, henceforth my pleasure,
I shall obey, predestined instrument,
Docile martyr, condemned innocent,
Whose fervour but augments his torment.

I shall suck, to drown my rancour,
Nepenthe, hemlock, an opiate,
At the charming tips of this pointed breast
That has never imprisoned a heart.
Charles Baudelaire

Dipnot olarak; Dante’nin İlahi Komedya’sı Lethe Nehri’nin mitolojiden çıkıp bizzat biz insanların kültür tarihine girmesinin sebeplerinden bir tanesidir. Birçok yerde Lethe Nehri’nden bahsedilir. Birkaç örnek verecek olursam:

“Söylediğin bu sözlerle
öyle parlak bir iz bırakıyorsun ki bende,
Lethe bile silip karartamaz bu izi.”

“Anımsamamakta haklı olabilirsin,
çünkü bugün Lethe’nin suyundan içtin. “

“Bunu ve başka şeyleri
söylemiştim ona, sanmam ki
Lethe’nin suları silmiş olsun dediklerimi.” ***

*** İlahi Komedya, Dante