Anlıyorum Ama Konuşamıyorum: Yabancı Dilinizi Geliştirmeniz İçin Tüyolar

Çok çalışıyoruz, tüm engelleri aşıyoruz. Her geçen gün hayallerimize bir adım daha yaklaşıyoruz. Sonra sis dumanı içinden bir levha beliriyor. Neon ışıklarla yazılı hayal et okur: “Dil şartı aranmaktadır.”

Bu eğitim sistemini tüm keşmekeşine rağmen alt etmiş ve bir yerlere gelebilmiş on binlerce, yüz binlerce insanın dil konusunda tökezlemesi kulağa şaşırtıcı gelse de, anlaşılır da bir durum. Şöyle ki, eğitim sisteminde sorunlu, anlamsız ya da yanlış bulduğumuz her şey, günlük hayatta ya da iş hayatında da aynı kurallarla, aynı sistemde devam ettiği için bu kısmı kotarabiliyoruz. Ama yabancı dil yepyeni bir alan. Bütün o analitik düşünmeler, o yaratıcı girişimler şimdi devreye girmek zorunda ama bizde o kalemler paslanmış. Peki yeniden nasıl başlayacağız?

  1. Ezberleme!

Önce yapılmaması gerekenlerden gidelim.

Öğrenmek kadar muazzam güzel bir kavram nasıl ezber kadar berbat bir şeyle yan yana gelmiş hiç anlamam. Ezberlemenin, öğrenmenin en kötü yolu olduğuna inanıyorum. Çok temel bir gerçek var: Beyin maruz kaldığı şeyi öğrenir. Bir şeyle ne kadar çok karşılaşırsanız, bir şey hayatınızın ne kadar içindeyse, onu o kadar kolay öğrenirsiniz. Kullanılmayan bilgi ise tozlu raflara kaldırılır. Böyle ilkeleri benimsemek yerine ezbere yoğunlaşmak, sera domatesi falan gibi. Fazla zorlama.

  1. Her kelimeyi anlamaya çalışma!

Öğrenme sürecinde illa ki o dilde kitaplar ya da bloglar vs okuyacaksın. Hangisini seçersen seç, sakın tüm kelimeleri anlamaya-öğrenmeye çalışma. Bu, yolculuğunu çekilmez hale getirecek majör bir hata. Kaybolup gidersin.

Çok basit: Hiçbir şey anlamıyorsan, zaten o materyal senin seviyenin üstündedir. Bırak. Diğer koşullarda, dümdüz okumaya devam et. Temayı büyük resimden yakalayacaksın. Hatta bu yöntemle, zaman içinde, sözlüğe bakmadan bile bazı kelimelerin anlamını öğrendiğini fark edeceksin ki ben bunu çok severim.

  1. Mecbur kal!

Mümkünse tabii ki yurt dışına koş. Gerek dil kursları, gerek günlük yaşam… Beyin bazı becerilerini mecbur kalmadıkça sergilemiyor. Ama o köşeyi döndükten sonra kaybolduğunda, birine yol sormak zorunda kalacaksın. Hadi diyelim garsona menüde istediğin yemeği işaret ettin, yırttın; hiç olmazsa o dilde teşekkür etmek zorundasın. Bütün masalardan yükselen sesler beyninde o dilin bölgesini uyarıp duracak. Sokak tabelaları, göstergeler hak getire: Uyaranın sıklığı ve şiddeti! Buradan çok ekmek yiyeceğiz.

  1. Yıl olmuş 2019: Tabii ki app kullan!

Tercihen Memrise kullanıyorum o yüzden onun üzerinden gideceğim. Sıfırdan başlıyorsunuz öğrenmeye ve uygulama sizi bir şekilde tekrar yapmaya zorluyor ama sıkmadan. Hani şu kısa süreli bellek, uzun süreli bellek vs var ya, hepsi algoritmaya girmiş. Çalıştığınız kelime ya da cümleler bir süre sonra tekrar edilecekler kısmına düşüyor. Eğer siz seçmezseniz, uygulama sizin için belirlediği ideal programa göre segment segment ilerliyor: Bazen tekrar yaptırıyor, bazen yenileri öğretiyor, bazen yerlisinden dinliyorsunuz. Çok güzel. Hele de kampanyaya denk gelirseniz, indirimli yıllık üyelik alırsınız, tadından yenmez.

  1. Açıklamalı sözlük kullan.

Mesela İngilizce için, İngilizce-Türkçe sözlük yerine, açıklamalı sözlük kullan. Yapabilirsen.

İlk söylendiğinde bana da zor gelmişti. Ama şimdi kendimi, merak ettiğim kelimeleri Google’da “x means” şeklinde aratırken buluyorum. Zamanla şunu fark ediyorsunuz; her şey birebir çevrilemez. Bazı kelimeler yalnızca kendi dillerinde o anlamı o kadar kapsamlı karşılar. Ya da sizin direkt o anlama gelecek bir kelimeniz yoktur.

  1. Öğrendiğin dili kullan.

İnsanların ne dediğini boş ver. Yabancı dilde konuşurken çekinme. Bio’nu İspanyolca yazmak istiyorsan İspanyolca yaz.

Yeni dilini hayatın içine yay. Etrafın az ya da çok onunla sarılı olsun. Aslında tüm maddelerimizde görüyorsun ki bu ilkeyi esas alıyoruz.

  1. Kız kültürlü, sen nerelisin?*

En güzel maddedeyiz.

Müziği seviyoruz. Sinemadan çıkmış insana** aşinayız. Kitapsız yapamayız. Sezon sezon diziler deviriyoruz. Şimdi bunları aktif dinlenmeye çevirelim.

Dinlediğimiz yabancı şarkıları sözlerini takip ederek dinleyelim.

Yabancı dilde seviyemize göre bir kitabımız olsun. Ara sıra birkaç sayfa okumalık. Benim bu kitabım Eat, Pray, Love mesela. Filmi hala izlemedim çünkü kitabı okumadan izlemeyeyim, diyordum. Ne kitap bitti, ne filme başladım. Çok çok başlardayım. Ama şimdiden altını çizdiğim İngilizce deyimler, İtalya’ya dair keyifli kültür notlarım var.

Bazı konularda araştırma yaparken yabancı dilde sitelere girelim. Benim kendimi The Guardian, The New York Times’ta bulduğum çok oldu.

Film-dizi izlerken orijinal dilinde izleyelim. Başlarda Türkçe altyazı kabul. Zamanla belki gerek bile kalmayacak. Hem dilin bol gramerli, insanı daraltan resmi halinden uzaklaşıp, günlük hayat haline aşina olmaya başlayacaksınız. Bonus alert!

  1. Bu madde biraz daha ileri seviye: Bir dili, başka bir yabancı dil üzerinden öğren.

Genelimizin ilk yabancı dili İngilizce ki benim lisede ikinci yabancı dilim yoktu. İngilizce’ye yoğunlaştıktan ve dilden keyif aldığımı gördükten sonra, kültürüne de bayıldığım İspanyolca’ya geçtim. Bahsettiğim app için tercihlerimi seçerken, ana dili İngilizce olanlar için hazırlanmış kurslardan İspanyolca’yı seçtim. Böyle de combo seviyoruz. İngilizce’yi de boşlamamış oluyoruz.

Ana akım dil öğrenme tavsiyelerinden özenle uzak kaldığım bu metnin size faydalı olmasını umuyorum.

Bir dahaki yazılarda görüşmek üzere!

Take care!

Adios amigos!

*Leyla ile Mecnun alıntısı.

**Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam’ından en sevdiğim parça.

Yazarın bu yazısı daha önce proje271.com’da yayınlanmıştır.

Görsel:  Tim Mossholder / Unsplash

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s