Refah İçinde Yaşatan Kent – Tralleis

Sizlerle bu sefer tarih üzerine konuşmak istedim. Bundan sonra belirli aralıklarla bir tutam uygarlık tarihi, bir tutam mimarlık tarihi ekleyeceğim zihinlerinize.

Anlatacağım birçok antik kentin ya verimli ovalara ya da savunulması kolay dağ eteklerine kurulduğunu göreceksiniz.

Bir Aydınlı olarak ilk yazımda Tralleis Antik Kenti’nden bahsetmek istiyorum.

Kuzeyinde Aydın dağları, güneyinde Aydın ovası, bir yanında Küçük Menderes nehri, bir yanında Büyük Menderes nehri… Verimli ovaları ile kurulduğu dönemden beri halkını refah içinde yaşatan bu altın toprakların öyküsünü anlatacağım.

Tralleis kenti, Yunan Argoslular ile Trakyalı Tralleisliler tarafından kuruldu. Tahmini kuruluş yılı da M.Ö. 13. yy. civarları. Kurulduğu ilk zamanlar yörenin en büyük şehirlerinden biriydi ve (moda bir tabirle) adeta bir cazibe merkeziydi.

Antik çağlardaki ulaşım yetersizlikleri yüzünden ovada yer alan şehir, birçok ticaret yolunun yakınında yer alıyordu. Menderes ovasının bereketli toprakları istenen her şeyi yetiştiriyor, Aydın dağları da şehre gelen saldırılar karşısında savunmayı kolaylaştırıyordu.

“Dünyanın ilk coğrafyacısı” olarak bilinen Strabon Antik Dünya Coğrafyası isimli kitabında Tralleis’den “Menderes ovasındaki en önemli kent” olarak bahseder.

Ülkemizde son zamanlarda çeşitli tartışmalara sebep olan Ayasofya’nın mimarı Anthemos da Tralleislidir.

Aydın’da yaşayan halk için bir gurur ve aidiyet hissi veren “Üç Gözler” adı verilen yapı tamamen günümüze ulaşmış tek yapısıdır. Yapılan incelemeler sonucu M.Ö. 3. yüzyıla tarihlenen Gymnasium kısmındaki tonozlu kalıntı görenlere hayaller kurdurtacak kadar görkemlidir.

Tralleis’e gelenlerin en çok merak ettiği yerlerin başında Latrina adı verilen umumi tuvaletler bulunuyor. Yan yana dizilen oturma düzeneğinin içinden akan temiz su kanalı ve yapılan su tesisatı o dönemde görülmemiş kadar ileri bir teknoloji olduğunu gösteriyor. Yüzyıllar boyunca adından söz ettiren bu yapıların ilk örneği olarak Tralleis kenti gösteriliyor.

Son zamanlarda Tralleis Antik Kenti için Aydın’a gelecekler hayal kırıklığına uğrayabilir. Çünkü Ocak 2020’den beri arkeolojik kazılar devam etmekte. Pandemi sürecinden dolayı çalışmaların bir türlü bitirilemediği kente ancak uzaktan bir bakıp dönebilirsiniz.

*

Görseller: https://www.ktb.gov.tr/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s